Kratak istorijat

Kratak istorijat Deliblatske peščare i okruženja Opštine Alibunar

Teritorija Alibunara naseljena  je još u neolitu, pa tokom bronzanog doba i u vreme Rimljana.

Međutim, u spisima se javlja tek u XVI veku.  Alibunar kao naselje pod tim imenom poznato je još od perioda turske vladavine iz turskog perioda. Prema predanju na tom mestu je postojao  “Ali-pašin bunar”, po kome je naselje  i dobilo ime. Posle povlačenja Turaka, Alibunar  ostaje pretežno srpsko naselje sa 32 kuće 1717. Na  karti Austougarske iz 1910.godine jasno su upisana mesta opštine Alibunar.

Opština  Alibunar se nalazi između 39°50′ i 40°15′ severne geografske širine i 20°45′ i 21°10′ istočne geografske dužine, u južnom i jugoistočnom delu Banata, nepravilnog je oblika i pruža se u pravcu severozapad-jugoistok

Centar opštine je Alibunar zauzima površinu od 602 km2  obuhvata mesta  :Banatski Karlovac,Vladimirovac,Dobricu,Ilandžu,Janošik ,Lokve,Nikolinci,Novi Kozjak i Seleuš .

Sam geografski položaj diktirao je i formiranje naselja koja zbog toga i odstupaju od klasičnog Panonskog tipa.Stanovništvo je heterogenog  etničkog sastava.  Istorijski dogadjaji  odigrani na ovom području  čuvaju  tradiciju  i običaje i  ono je identitet naroda, svedoči  o proteklim vremenima,oblikuje karakter i  snagu jednog naroda.

Najatraktivnija lokacija je Deliblatska peščara – izletište  Devojački bunar

Devojački bunar lokalitet

Na jugu Banata u neposrednoj blizini Alibunara, a  svojim saobraćajnim položajem i blizinom većih gradskih centara, Beograda, Pančeva i Vršca. Devojački bunar obuhvata oko 180-200 ha kvalitetnog šumskog područja i predstavlja bazni stacionarno- izletnički punkt, a verovatno i dominantni centar Peščare u celini. Izraziti fenomen ovog područja Deliblatska Peščara predstavlja raritet zemaljskog značaja ,snažan magnet za ljubitelje prirode i izuzetnih je vrednosti.

Jedinstveni prirodni rezervat:           

  • specifičnom florom i faunom,
  • opšti ekološki uslovi,
  • eolski reljef.

Izražen dinski reljef rezultat su geoloških procesa koji su se događali tokom pleistocena. Mase „živog“ peska nekada su predstavljale veliki problem jer ga je košava razvejavala širom prostrane Panonske nizije, sve dok joj zeleni pokrivač nije stao na put.

Na davna vremena podsećaju dine prosečne nadmorske visine od 70 do 200 metra, a Deliblatska peščara je postala omiljeno izletište i lovište, posebno lokalitet Devojački bunar u opštini Alibunar.

Deliblatska peščara duga je 35, a široka 9 do 12 kilometara i obuhvata oko 35.000 hektara površine.

Klima: Deliblatska peščara se razlikuje  od svoje  okoline  u morfološkom i vegetacijskom  pogledu što se odražava i na klimu zbog  čega se javljaju mikroklimatske  razlike  između peščare i njene okoline.

Peščara ima umereno-kontinentalnu klimu sa naglašenim stepskim osobinama.

Zagrevanje peska je danju i leti jako  zbog čega temperature dostižu i 70 C.

Noću i zimi temperatura znatno opada.

Srednja  godišnja  temperatura kreće se od 9,5 C do 11 C.

Interesantno je istaći da se klima Deliblatske  peščare podudara sa zlatiborskom klimom. Noći su hladne sa dosta rose a dani topli i suvi sa relativnom vlažnošću od 26%.

Šumski ambijent retke vrste bilja i dinski pejsaži koji su naročito sa pojedinih uzvišenih tačaka predstavljaju osnovne prirodne vrednosti, svežina noći u letnjim mesecima pruža prijatan odmor.

 Flora:

U jedinstvenom mozaiku ekosistema, nalaze se tipične vrste flore i faune od kojih su mnoge prirodne retkosti . Bogata flora, sa preko 900 vrsta, podvrsta i varijeteta, obiluje raritetima, reliktima i endemima i subendemima, kao što su Banatski božur, Pančićev pelen, šerpet, bademić, peščarsko smilje i kleka, kao jedini samonikli četinar Panonske nizije.

Prirodne odlike i jedinstvenost ovog kraja čine Deliblatsku peščaru pogodnom za različite vrste rekreacije, lov i ribolov, a pre svega ekološki turizam.

Istorijat:

U vreme Marije Terezije započeto je pošumljavanje peščare.

Pre podizanja zaštitnog pojasa iskopano je osam bunara. Po jednom od njih ime je dobilo i naselje Devojački bunar.

Zahvaljujući botaničaru švajcarskog porekla Franji Bahofenu, šumskom stručnjaku koji je podneo osnovu za vezivanje peska i njegovog pošumljavanja 1815. godine, Deliblatska peščara menja svoj opis. Izvršeno je stabilizovanje pokretnog peska, jer su svi pokušaji do tada bili bezuspešni, jer se stabilizacija vršila od centralnog dela peščare ka obodu. Način pošumljavanja je bio različit plaćan je zlatnicima ,odredjivan kulučenjem, a mladići i devojke iz ovih krajeva nisu se mogli ženiti i udavati dok ne zasade odredjeni broj sadnica.

Specijalni rezervat prirode Deliblatska pesčara proglašen je 1977. godine. Vikend naselje koje se nalazi na  Devojačkom bunaru osnovano je 1895. godine pod nazivom Vekerlova kolonija na prostoru koji su ranije zauzimale vinogradarske kuće. Postoji mnogo legendi koje se vežu za ime izletišta. I tako istorija žitelja ovih krajeva je isprepletana legendama , mnogo je tih usmenih kazivanja koja se vezuju za Devojački bunar. Najomiljenije izletničko mesto, prema predanju  u okolini tog bunara bili su nastanjeni Srbi i Rumuni. Živeli su u zemunicama koje su bile jedan vid odbrane od čestih napada turskih hordi. Jedne večeri lepa Srpkinja Dostana upoznala je mladog Turčina u kog se zaljubila i pobegla s njim. Kao izraz protivljenja i osude njenog postupka sunarodnici su je, sačekavši kod bunara, kamenovali i ubili. Kako legenda kaže, od tada se taj bunar zove Devojački bunar. To je priča koju „nosi” samo jedan od sedam bunara Deliblatske peščare, a slično je i sa ostalim lokacijama ovog nacionalnog parka, svako mesto ima neku svoju priču koju priča. I to je jedan od razloga zbog kog je Pesak jedinstven i omiljen među posetiocima.

Sadržaj izletišta Devojački bunar

Upotpunjen je stazama za šetnju, trim stazama, rukometnim terenom i terenom za veliki i mali fudbal. Lokalitet je veoma posećen ,tokom cele godine  a beleži najveće posete turista tokom letnjeg perioda kada se održava veli broj manifestacija i dogadjaja na ovom lokalitetu .

Postojeći bazen izgradjen 1972.godine ( olimpijskih dimenzija) je jedan od glavnih atrakcija u letnjem periodu. Na Devojačkom bunaru nalazi se izvor termalne vode sa temperaturom od 26˚ iz kog se snabdeva postojeći otvoreni bazen na udaljenosti od oko 100 m od bazena 1978. godine je izbušen bunar dubine 600 m. Za najmlađe je 2008. godine  upotpunjen sadržaj  sa  namenskim  igralištem.

Jedinstvena crkva brvnara  u Banatu nalazi  se na samom izletištu na Devojačkom bunaru, poklon  je Turističke organizacije Alibunar, posvećena je Ognjenoj  Mariji, hrišćanskoj svetiteljki, koju pravoslavna crkva slavi 30. jula po gregorijanskom, odnosno 17. jula po julijanskom kalendaru.

Kompleks  izletišta  je uredjen, slobodnim i zelenim površinama, sportskim terenima, za najmlađe je 2008. godine  upotpunjen sadržaj  sa  namenskim  igralištem, saobraćajnice i staze za šetnju, doprinose posebnom ugodjaju. Za ljubitelje lovnog i ribolovnog turizma ovaj lokalitet nudi poseban doživljaj u ovom nesvakidašnjem ambijentu.

Peščani požarni put se koristi  za sve popularniji vid biciklističkih trka koje spadaju u domen ekstemnih sportova.

U našem restoranu  Cafe brvnari u  jedinstvenom etno ambijentu  Turističke organizacije mozete  probati specijalitete domaće kuhinje, osvežiti se i odmoriti.  Izletište Devojački bunar sa svojom okolinom pravi je banatski biser koji pruža kompletan doživljaj, pravi je odmor za sva čula , daleko od gradske buke i vreve čini da se opet povežete sa prirodom i osetite njene blagodeti.

Od manifestacija u opštini  koje se održavaju na lokaciji “Devojački bunar” ističu se:

 “Prvomajski uranak”- bogat  kulturno umetnički program,

Jun: Sabor pčelara  – Manifestacija koja ima dugu tradiciju pčelarstva u Deliblatskoj peščari,

Još 1962 godine  održava se manifestacija „Sabor pčelara“.

Avgust :Zlatna nota – Manifestacija koja je  međunarodnog karaktera i ima za cilj promociju   opštine i  njenog turističkog, ekonomskog i kulturološkog potencijala.

Semptembar: Izađi mi na teglu. – Spremanje ajvara i promocija prirodnih bogatstava opštine Alibunar kao i prezentaciju zdrave hrane, očuvanje tradicije

Septembar: Biciklijada – Rekreativno zabavni projekat, koji okuplja ljubitelje vožnje bicikla u prirodi Deliblatske peščare

Oktobar: Dani Crnjanskog -Ilandža  (26.Oktobra)

Poseta  lokaliteta  će vam otkriti brojne nepoznate detalje o Devojačkom bunaru. Uživaćete u smirujućem ambijentu prelepe prirode u ukusima najboljeg meda sa podneblja Deliblatske peščare, predivnom pogledu na izletište Devojački bunar. Obično se oni koji su jednom obišli Deliblatsku peščaru iznova vraćaju da bi uživali u njenim lepotama. Privlačna destinacija za  mnoge radoznalce i pustolove.

Ovo podneblje je tokom proteklih vekova  formirala hrabre ljude, vredne radnike i izuzetne ratnike. Najveći  banatski  književnik  Miloš Crnjanski  koji je živeo u mestu Ilandža je to najbolje opisao u njegovim delima. Reči velikog književnika  koje i danas žive i obeležavaju se svečanom  akedemijom „Dani Crnjanskog”, u Ilandži  26. oktobra, pisac koji je obeležio zlatni vek srpske književnosti ”Lirikom Itake”, ”Dnevnikom o Čarnojeviću”, ”Seobama”, ”Romanom o Londonu”. Njegova pisana dela svedoče o proteklim vremenima, o borbi Banaćana za bolji i srećniji  život potomaka  i o ljudima koji se od drugih razlikuju po banatskim odličjima . Akademija se realizuje pod pokroviteljstvom opštine Alibunar i mesne zajednice Ilandža, a u organizaciji Turističke organizacije i Centra za kulturu opštine Alibunar. 

 

Turistička organizacija Alibunar

Adresa: Žarka Zrenjanina 4,  Tel: 013/641-933, Mob. tel: 060/641-0034,  Faks: 013/641-145,      E-mail adresa: alibunartoo@gmail.com

Pretražite naš sajt

Pratite nas na društvenim mrežama